Feeds:
પોસ્ટો
ટિપ્પણીઓ

Archive for જુલાઇ, 2016

આંગળી

મેં તર્જની ચીંધતી સ્ત્રી જોઈ. મેં પૂછ્યું ‘ તું શું ચીંધું છું.
‘ એણે કહ્યું ‘ હું ચીંધતી નથી, પ્રશ્ન પૂછું છું ‘ –

મેં તર્જની ઊંચી રાખેલું બાળક જોયું.’ કયો પ્રશ્ન છે તારો ‘ મેં પૂછ્યું.
બાળકે કહ્યું ‘ મારે કોઇ નથી, હું પવનની દિશા અનુભવું છું ‘ –

એક માણસને બન્ને તર્જની ઊંચી રાખેલો જોયો. મેં કહ્યું ‘ પવન ત્યાંથી આવે છે.’ ‘તો ? ‘ એ બરાડ્યો, ‘ હું ડૂબુ છું ! ‘
શ્વાસ લેવા મો ફાડ્યું. કેવળ ત્યારે જ મેં એને પાણી ધકેલતો જોયો. ‘ પણ ત્યાં પાણી જ નથી ‘ બાળક બરાડ્યું.
અને બાળકે માણસનું પેન્ટ ખેંચી કાઢ્યું અને એની ગિલ્લી મને ચીંધે —
અનુવાદઃ ૧/૨૫/૨૦૧૬
Finger
I see a woman with a raised index finger. I ask ‘what are you pointing at’. She says ‘I’m not pointing, I’m asking a question’ _

I see a child with a raised index finger. ‘What’s your question’ I ask. The child says ‘I don’t have one, I’m feeling the direction of the wind’ _

I see a man with two raised index fingers. I say ‘the wind’s coming from over there’. ‘So?’ he shouts, ‘I’m drowning!’ He gasps for breath. Only now do I see that he’s treading water. ‘But there isn’t any water’ the child shouts. And the child pulls off the man’s pants and his willy points at me _
© Maud Vanhauwaert
From: Wij zijn evenwijdig
Publisher: Querido, Amsterdam, 2014, 9789021457055
© Translation: 2016, David Colmer
First published on Poetry International, 2016

Read Full Post »

ધોધમાર સૂકોકાળ

નદી કિનારે વસાવેલા
શહેરમાં જે સ્ત્રી સ્થાયી છે
ભૂતપૂર્વ પ્રેમીની ભેટ
પાણીમાં ઉશેટે છે

જે સ્ત્રી શહેરમાં સ્થાયી છે
જ્યાં નદી નથી
ભૂતપૂર્વ પ્રેમીની ભેટ સ્વીકારી
જમીનપર ફેંકે છે

વરસાદમાં
ઇશ્વર એમને સ્ત્રોથી પીવે છે

* * *

બાંયધરી

દરેક રાત્રે મને સ્વપ્ન આવે
કે હું વિશાળ રાખોડી ઘર બાંધું છું
એક રજકણથી
એ એક ખાસ કણ છે
એને બે આંગળી છે
અને જગ્યાં
જ્યાં એ સવારે પોતાને ચુંટલી ખણે
જેથી હું જાગી ના જઉં
૭/૧૨/૨૦૧૬

*  *  *

વિસ્મૃતિના રોગમાં  સરહદ ઓળંગવી

પહેલાંતો તમે જગ્યાનું નામ ભૂલી ગયાં
પછી સંજ્ઞા
પછી ક્રિયાપદ
તને ચાહું છું માંથી
પ્રેમ બાકી રહ્યો
પછી એ પણ લુપ્ત
ના
અંતે શબ્દ અચાનક શોધવા માડશે
નજીકનું બાંકુ
અને વિસારામાં ભંખડીઆ ભરસે
શ્વેત ચામડાનો કોટ પહેરેલાં સીમા રક્ષક સમ
બરફમાં ઘૂંટણીયા કાઢ્યા કરશેજે એનો નથી

બધું અરવ વિતશે
જ્યારે મારામાં થીજેલા નાનકા સૈનિકમાં
છેલ્લો
હૂંફાળો અક્ષર સ્ફોટ પામશે
પણ એની પાસે વખત હશે તમને સંભારવા
૭/૧૩/૨૦૧૬

*   *   *

પેસિફિક એક વિશાળ અશ્રુ છે

નવિકે ચેતવણી સૂચક ઝંડો ફરકાવ્યો
બહુરંગી પ્રેમ શબ્દથી પોતાને ઘેરી લીધો

પોતાની એચાઇવી બીમારી એ નથી જાણતો

તૂતક પર ગબડે
અક્ષર રેખમાંથી

નાવિક પોતાને દોરડે  બાંધી સખત પકડી રાખે
પ્રેમિકાને ફોટોગ્રાફમાં બતાડવા

એકમેકને જોયા વગર તેઓ ચાલે
જેમ દુકાળમા પાવાં લઈ જવાતાં પશુ જેવાં

પેસિફિક પોતાના ગાલ ગબડાવે

૭/૧૩/૨૦૧૬

*   *   *

નાસ્તો લાલ ઘોડો નવડાવતા પહેલાં

બાળ સ્વરૂપે મહાન પીટર પાસે રમકડું હતું-
લીંબોઇમાંથી કોતરેલો ઘોડો
સાચા ઘોડાની ચામડીએ
મઢેલો.

રશિયાનો રાજા મૃતપ્રાય હતો
જેથી એ વધું એકવાર જોઈ શકે
એ નાનકડું લાલ પશુ
ચામડું ચઢાવેલું.

અને સાનંદ એના વાદળમાંથી કૂદ્યું,
વિજળી ખોરવાયેલા ટોસ્ટર બહાર
સવારની લોહીયાળ બ્રેડ જેવું.

૭/૧૩/૨૦૧૬

*  *   *
આલાપ

પિતા સમજી ગયા કે એમનું છ માસનું બાળક
સાંભળવા અસમર્થ છે.

એ મક્કમપણે મદદ શરૂં કરે.
દરેક અંતહીન કસરત શ્રવણ સક્રીય કરવા.

પરિણામ કશું નથી મળતું.

એકાદ સાંજે પિતા થંભ્યા
નિસાસ્યા
બાળકને ઊંચકી
મૂક્યું ગ્રામોફોન પરની જૂની
જોન કેલ્ટ્રેન રેકોર્ડ પર.
અવાજ સૌથી ઊંચો કર્યો.
એ જાયન્ટ સ્ટેપ્સનું ઍલ્બમ હતું.

દિકરો ઠર્યો.
પહેલીવાર જીવનમાં એણે સાંભળ્યા
ઠેકો લેતાં ઠિંગુજી.

૭/૨૦/૨૦૧૬

 Andrej Sen-Senkov
(Russian Federation, 1968) 


Andrej Sen-Senkov
Tuesday 17 May 2016

Andrei Sen-Senkov (Andrei Senkov, Kansay) went to medical school in Dushanbe, Tajikistan. After the Tajikistani Civil War, he established himself in Russia. As a doctor he specialized in many subjects, one being acupuncture. He currently works as an echographer. As a poet he remains elusive to categorization as well: besides regular poetry books and performances, he readily employs drawings and video art. After his first book of poetry appeared in 1992, he has never ceased renewing his poetic idiom, which has made him into a favorite of younger generations and older, more conservative audiences alike, the latter no longer referring to him as a poet who ‘merely clings to the latest fashion’. Ask any connoisseur of contemporary Russian poetry about the relevant poets writing today, and they will drop his name.

Sen-Senkov is far from an ‘angry young man’: frustration and isolation are foreign to him. His work, neither hermetic nor accessible, is not a fenced theme park, but rather a benign hurricane, feeding on a vast array of subjects. All elements of reality, whether small or large, are turned into building blocks and enter into unorthodox relations with each other. When he makes it snow in his poetry, don’t be surprised if, seen under a magnifying glass, a snowflake turns out to be a parachutist. Or the rain’s little milk tooth, as not a single moment is the same.

God, too, makes an appearance. But just as everybody else he can be a player, or be played with in a game of interactions:

god died with a blissful smile
not knowing
that twice now
he was sentenced for life

Realia, even more so in the case of controversial phenomena or facts, are far from assumptions for Sen-Senkov, they leave their ground without having to become fixed again. The title of a poem, often an elaborate metaphor, can continue in a way that seems isolated from it, or diametrically opposed to it. Part one of ‘Two portraits of a bald woman, dated (approximately) early 1920s’ for example opens as follows:

the ends of her luscious, full, eternally long hair
catch fire in the sun
like ginger matches of curved lines
(if you’d touch them now, they’d really be warmer
than other regions of hair)

First comes the image, then comes the idea: is the tuft of hair the opposite, the utopia or the dystopia of the bald woman from the title, or simply a phase and do the curved lines represent the logarithms of time travels? In any case, not a single thing in Sen-Senkov’s poems is arbitrary:

Solar eclipse
is rye bread ice.

Had he written: a ball of rye bread ice, the visual resemblance would have been clear. Many readers can figure out that a sunset indeed brings a wave of chilliness with it. But Sen-Senkov leaves it to the reader to find a code to crack open the poem, following the maxim formulated by Osip Mandelstam’s, one of his favorite poets, who ordered the aspiring poet to omit all crucial connections: if the reader fails to fill them in, the poet has failed to do his job properly.

Sen-Senkov’s models aren’t necessarily only poets. He collaborates with visual artists, finds inspiration in the work of filmmakers such as Greenaway, Rybczyński and Svankmajer, and in minimalism, bepop and world music. It shouldn’t be a coincidence then that a new generation of Russian composers and scientists has embraced his poetry. Maybe it’s more evident to them than to people in literature that these poems are pliant formulas sparking a dialog with the reader, and that Sen-Senkov in fact works towards the emancipation of poetry.

© Nina Targan Mouravi (Translated by Frank Keizer)

Bibliography

Little tree on a tear slope (1995)
Painting with colostrum (1996)
The secret life of a toy piano (1997)
A dance with a woman slightly taller (2001)
Little holes fight back (2006)
A pointy basket ball (2006)
Slash (with Alexei Chvetkov)
An astrophile god (Moscow, 2010)
A knee and elbow bouquet (2012)
Air drop tennis (2015)
Feet, they hurt (2015)

Sen-Senkov’s poems have been translated into Italian, English, French, German, Estonian, Albanian, Montenegrin, Ukrainian, Serbian, Slovenian, Latvian, Georgian, Hungarian, Hebrew, Portuguese, Romanian, Spanish and Lithuanian.

He was shortlisted for the Andrey Bely Prize (2006, 2008, 2012). He was awarded the PEN Award for poetry volume of the year 2015 by PEN center USA.

Quotations are excerpted from:
“Little tree on a tear slope”, Argo-Risk, Tver, 1995
“A dance with a woman slightly taller”, Argo-Risk, 2001
“Little holes fight back”, Argo-Risk, 2006

http://www.poetryinternationalweb.net

 

Read Full Post »

ભીંતે ટીચાતા રેશમના ઢીલા કોકડા સમ
કિંગ્સ્ટાઉનના બગીચે કઠેરો પકડી ચાલતી હતી,
અને મરે ટૂકડે કકડે
ઊર્મિલ રક્તક્ષયે.

ચોમેરે હતું
ગંધાતું,જોમવાળું,અતિગરીબના નહીં મરાતાં ભૂલકાંનું ટોળું.
ધરતી એમનો વારસો હશે

એનામાં પ્રજનન અંત છે.
એનો કંટાળો સૂક્ષ્મ અને અતિશય છે.

એ ઇચ્છે કોઈ એની સાથે વાતો કરે,
અને લગભગ એને ડર હતો કે હું
એ મર્યાદાભંગ કરીશ.
અનુ.૭/૨૦/૨૦૧૬

The Best Poems of Modernism
Elements, Aspects, Influences and Examples of Modernism in English and American Poetry

It is much easier to “show” than to “tell” what Modernism brought to poetry. But it may be safe to say that Modernism was largely a relaxing of rules and a broadening of themes and subject matter. The French term Vers Libre means “liberated verse” and the English variant “free verse” may be taken to mean something like “freer or less constrained poetry.” First, the great Romantic poets—William Blake, Robert Burns, William Wordsworth, Samuel Taylor Coleridge, Lord Byron, Percy Bysshe Shelley and John Keats—began to loosen the corsets of English poetry. Then Modernists like Edgar Allan Poe, Walt Whitman, Emily Dickinson, Thomas Hardy, Gerard Manley Hopkins, William Butler Yeats, Wallace Stevens, William Carlos Williams, D. H. Lawrence, Ezra Pound, T. S. Eliot, Wilfred Owen, e. e. cummings, Hart Crane, Dylan Thomas, Robert Lowell, Elizabeth Bishop, Sylvia Plath, Anne Sexton and Allen Ginsberg engaged in the poetic equivalent of bra burning. On this page I will provide examples of the various advancements introduced via Modernism.

“The Garden” by Ezra Pound is one of the most important poems of Modernism, if only because the poet was so influential and the poem so good that other poets were likely to pay heed and follow his lead. “The Garden” is a wonderful miniature of English society, capturing the essence of England’s peculiar caste system in the early 20th century. The poem’s title and the line “They shall inherit the earth” suggest a Garden of Eden in which the “fall” is due to class pride and bigotry.

The Garden
by Ezra Pound

Like a skein of loose silk blown against a wall
She walks by the railing of a path in Kensington Gardens,
And she is dying piece-meal
of a sort of emotional anemia.

And round about there is a rabble
Of the filthy, sturdy, unkillable infants of the very poor.
They shall inherit the earth.

In her is the end of breeding.
Her boredom is exquisite and excessive.

She would like some one to speak to her,
And is almost afraid that I
will commit that indiscretion.

Read Full Post »

એક ભાષા

જે ભાષા જેવું સંભળાતી નથી

પણ સંગીતના સૂર,ગીતના તાલ રૂપે,

કશા સંવેદન,પ્રભાવ,ઝુરાપા તરીકે

જ્યારે કોઈ બોલે,સંપર્ક સાધે.

એક ભાષા

જે અભિવ્યક્ત દેખાય

ચોખ્ખી અને સ્પષ્ટ

જ્યારે કોઈ લખે,ઉચ્ચારે.

એક ભાષા

એવી સશક્ત અને ચિરંજીવ અસર કરે

જેમ ચિરવ્યાપ્ત ભાષા ‘સંસ્કૃત’

અભિવ્યક્તિની આકર્ષકતામાં એક રસયુક્ત સંવેદન,

આકલનની સંસ્કૃતિમાં વૈશ્વિક આનંદ.

એક ભાષા

જે ઉર્જા અને ભડભડતું જીવન અભિવ્યક્ત કરે

દરેક જીવંત ‘સભાનતા’નો અનાદર કરતાં;

શબ્દમાં લહેરાતી છક કરે

આકારમાં ગૂંથાયેલી વિસ્મિત કરે.

એક ભાષા

જેનો

એક રાજા* ભટકે એના અનેક વૈભવે

ઉદગારે

‘અરે ! આ ભાષા ખરેખર છે

ભાષા કહેવા લાયક.’

એક ભાષા

જે, કાવ્ય રસાયણમાં વલોવાયેલી છે,

વ્યક્ત કર્યાં છે અનેક પ્રૌઢતા અને આશ્ચર્ય

કાવ્ય પરંપરામાં સચવાયેલી

કાવ્યાત્મકતાના વિધેય અને નાજુકાઈમાં

જે ખરેખર મારી ભાષા છે

તેલુગુ.

* રાજાઃ શ્રી ક્રિષ્ના દેવરાયા,(devaraya) વિજયનગર.

સૌજન્ય જયન્તિ બહુભાષી સાહિત્યિક ત્રૈમાસિક,સ્પ્ટે.-૨૦૦૩-ફેબ્રુ.૨૦૦૪,પન નં ૨૪

અનુવાદઃજુલાઈ-૨૦૧૬

૧૯૭૦ના જ્ઞાનપીઠ પારિતોષિક માન્ય કવિ વિશ્વનાથ સત્યનારાયણનું કાવ્ય.

Telugu original: Viswanatha Satyanarayana
(Translated into English by: Kondal Rao V, a colleague of Viswanatha and President, Viswanatha Sahitya Peetham, Hyderabad)

A language,
That sounds not like a language
But as a note of music, a lilt of a lyric,
As something touching, striking, nostalgic
When someone speaks, communicates.

A language
That appears self-revealing
Clean and clear sounding
When someone spells, pronounces.

A language
That impresses as powerful and immortal
As the immortal language ‘Sanskrit’ –
In the grace of expressing an aesthetic feeling,
In the culture of conveying a cosmic musing.

A language
That depicts the fire and the flame of life
Underling the ‘Consciousness’ of all the lives;
Wafted in words most amazing
Woven in forms most astounding.

A language
Of which
A king1 wondering at its many splendours
Exclaimed
‘Oh! This indeed is the language
Worthy of calling a language.’

A language
That has, angling into the alchemy of poetry,
Demonstrated many a marvel and majesty
Entreasured in the treasure house of poesy
In the norms and nuances of poetics
That indeed is my language
The Telugu Language.

Courtesy:
Jayanti bilingual literary quarterly, Sep 2003–Feb 2004, Page 24.

Notes:
1. King: Sri Krishna Devaraya, Vijayanagar Emperor.

Read Full Post »

ભયાનક સૌંદર્યઃ ૧૯૧૬ના કાવ્ય–રોજર કેસમેન્ટ

મને સ્વપ્ન આવ્યું મૃતકનું,જળમાં તરતાં અને પછડાતાં હરિત વૃક્ષાકારમાં,સ્વપ્ન મારા મનોજગતમાં તર્યું અને પછડાયું.એને સ્વપ્નતો હું ભટક્યો આઘા પ્રદેશોમાં,મેં સ્વપ્ન્યો એને નિરાશામાં આશા આણતો,મેં સ્વપ્ન્યો એને આંધળાને પ્રકાશ આપતો.મેં એને અવાજ સાંભળતો સ્વપ્ન્યો,એટલાંટિક પરના ખારા પવનમાં કેથલિન ની હાઉલિન*નું તીવ્ર રૂદન.મેં સ્વપ્ન્યો માણસનો ધિક્કાર,જુઠાણું નથી જાણતા તેમને માટેના અસત્યો,નહીં એના મનોગત ભયને.મેં સ્વપ્ન્યા આપણા અપેક્ષા અને ભય,નિરાશાની લાંબી તીવ્ર મથામણ,ઝેરીપણા અને મક્કમ હ્રદયથી મને સ્વપ્ન આવ્યું હતું એમના આત્માની શાંતિનું,અને વહેલી સવારની ઊતાવળ શુરવીરની કબર પરની ઉજ્જડ જેલના આંગણમાં.મેં સ્વપ્ન્યું હતું મ્રૂત્યુ જેને એ વર્યો હતો ,ઇશ્વર માટે અને કેથલીન ની હાઉલીહન માટે,હા પ્રેમ અને પવનમાંના ધ્વનિ માટે.મને સ્વપ્ન આવ્યું હતું મૃતકનું,સ્વપ્ન પાર જે તરે અને પછડાય પાણીમાં, એક નવ્ય તારો, મારા મનોજગતમાં ચળકતો.
અનુવાદ ૬/૧૨/૨૦૧૬

A Terrible Beauty: Poetry of 1916
Mairéad Ashe FitzGerald
Publisher
O’Brien Press
Price
€14.99
ISBN
9781847173591
0 0 0 Tumblr0
EXTRACT COPYRIGHTED MATERIAL

ROGER CASEMENT

I dream of one who is dead,
As the forms of green trees float and fall in the water,
The dreams float and fall in my mind.

I dream of him wandering in a far land,
I dream of him bringing hope to the hopeless,
I dream of him bringing light to the blind.

I dream of him hearing the voice,
The bitter cry of Kathleen ni Houlighaun
On the salt Atlantic wind.

I dream of the hatred of men,
Their lies against him who knew nothing of lying, Nor was there fear in his mind.

I dream of our hopes and fears,
The long bitter struggle of the broken-hearted,
With hearts that were poisoned and hard.
I dream of the peace in his soul,

And the early morning hush on the grave of a hero
In the desolate prison yard.

I dream of the death that he died,
For the sake of God and Kathleen ni Houlighaun,
Yea, for Love and the Voice on the Wind.

I dream of one who is dead,
Above dreams that float and fall in the water
A new star shines in my mind.

ઇસ્ટર ૨૦૧૬ઃ ડબ્લ્યુ બી યીટ્સનું કાવ્ય

હું મળ્યો છું એમને દિનાંતે
વિવિધ ચહેરા સાથે આવતાં
ગલ્લા વા મેજ પાછળથી અઢારમી સદીના
પળિયાળા* ઘરોમાં.
માથૂં હલાવી હું પસાર થયો હતો
વા વિનીત અનાશય શબ્દો,
વા ક્ષણેક રસળ્યો અને કહ્યાં
વિનીત અર્થહીન શબ્દો,
અને વિચાર્યું કહેતાં પહેલાં
વિડંબના કથા કે કટાક્ષ
સાથીઓ રીઝવવા
ક્લબમાં તાપણા ફરતે,
નિશ્ચિંતતાથી કે તેઓ અને હું
હયાત જ્યાં રંગીન લેબાસ પહેરાયઃ
બધું પરિવર્તિત,મૂળમાંથી બદલાયેલુંઃ
ડારતું સૌંદર્ય અવતર્યું છે.

એ સ્ત્રીના દિવસો વિત્યા હતાં
અજ્ઞાન ભલમનસાઈમાં
રાત્રિ વિવાદમાં
નાદ રાડ થઈ જતાં સુધી.
એના કરતાં મધુર કયો નાદ છે
જ્યારે, યુવાન અને સુંદર
એ શિકારી કૂતરે અસ્વાર?
આ માણસ શાળામાં રહ્યો
અને અમારા પંખાળિયા ઘોડે સવાર હતો;
આ બીજાં એના સહાયક અને મિત્ર
એના દળમાં જોડાત્તાં હતા;
અંતે એ કદાચ ખ્યાતિ પામ્યો હોત,
કેટલો સંવેદનશીલ સ્વભાવ લાગતો
કેટલા નિર્ભય અને ભલા વિચાર.
આ અન્ય માણસ મેં કલ્પેલો
હતો નશંત,ડંફાસિયો ગમાર.
એણે ખૂબ ખોટું કર્યું હતું
મરાં સહ્રદયીનું,
છતાં લયમાં સ્વર માંડ્યો હતો એનો;
એ,પણ,એનો ભાગ ત્યજી ગયો હતો
પ્રાસંગિક પ્રહસનમાં
એના વારામાં એ પણ બદલાયો હતો,
નિરપવાદ પરિવર્તિતઃ
ડારતું સૌંદર્ય અવતર્યું છે.

એકાશયી હાર્દ એકલું
સમગ્ર ઉનાળો અને શિયાળો
લાગે આનંદિત ખડકમાં
વહેતુ ઝરણું કનડવા.
રસ્તેથી આવતો અશ્વ,
અસ્વાર, પંખી જે વિસ્તારે
વાદળથી ગરજતાં વાદળ સુધી
ક્ષણે ક્ષણે એ બદલાય;
ઝરણા પર વાદળનો છાંયો
પરિવર્તે ક્ષણે ક્ષણ;
ઘોડાની ખરી પછડાય કાંઠે,
અને ઘોડો છંટકાય એમાં;
દીર્ઘપગી જળકૂકડી ડૂબકી મારે
અને કિરમજી કૂકડાની હાંકમાં મરઘડી પણ;
ક્ષણ ક્ષણ એ જીવે;
ઠીલા દરેક વચ્ચે.

લાંબા બલિ
હ્રદય કરે પથ્થરવત.
રે એ ક્યારે પૂરશે આશ ?
એ સ્વર્ગનું કામ, આપણું
ગણગણવું નામ પછી નામ.
જેમ મા ગણગણાવે બાળક નામ
છેવટે નીંદ્રારાણી પધારતાં
થાબડેલાં ગાત્રે જે વર્ત્યાં છે બેકાબૂ.
શું છે એ સંધ્યાકાળ સિવાય ?
નહીં,નહીં એ રાત્રી પણ મૃત્યુ;
હતો છેવટે એ વાહિયાત અંત ?
ઇંગ્લેન્ડ જાળવે શ્રધ્ધા
બધું કહેવાયા અને વર્તાયા સટે.
આપણે ઓળખીયે એમના સ્વપ્ન; પૂરતું છે
જાણવા એમણે સ્વપ્ન્યું અને મૃત;
અને શું જો વધું પડતા પ્રેમે
મર્યા પર્યંત મૂંઝવ્યા એમને ?
હું લખું બધું વૃત્તમાં–
મેકડાનગ અને મેકબ્રાઈડ
અને કાનલી તથા પીઅર્સ
સાંપ્રત અને કાળમાં હયાત
જ્યાં પણ હરિત હણાય
પરિવર્તન એ, બદલાય નિરપવાદ;
ડારતું સૌંદર્ય અવત્ર્યું છે.
અનુવાદ-૬/૧૮/૨૦૧૬

Easter 1916

by W. B. Yeats

I have met them at close of day
Coming with vivid faces
From counter or desk among grey
Eighteenth-century houses.
I have passed with a nod of the head
Or polite meaningless words,
Or have lingered awhile and said
Polite meaningless words,
And thought before I had done
Of a mocking tale or a gibe
To please a companion
Around the fire at the club,
Being certain that they and I
But lived where motley is worn:
All changed, changed utterly:
A terrible beauty is born.

That woman’s days were spent
In ignorant good-will,
Her nights in argument
Until her voice grew shrill.
What voice more sweet than hers
When, young and beautiful,
She rode to harriers?
This man had kept a school
And rode our wingèd horse;
This other his helper and friend
Was coming into his force;
He might have won fame in the end,
So sensitive his nature seemed,
So daring and sweet his thought.
This other man I had dreamed
A drunken, vainglorious lout.
He had done most bitter wrong
To some who are near my heart,
Yet I number him in the song;
He, too, has resigned his part
In the casual comedy;
He, too, has been changed in his turn,
Transformed utterly:
A terrible beauty is born.

Hearts with one purpose alone
Through summer and winter seem
Enchanted to a stone
To trouble the living stream.
The horse that comes from the road,
The rider, the birds that range
From cloud to tumbling cloud,
Minute by minute they change;
A shadow of cloud on the stream
Changes minute by minute;
A horse-hoof slides on the brim,
And a horse plashes within it;
The long-legged moor-hens dive,
And hens to moor-cocks call;
Minute by minute they live;
The stone’s in the midst of all.

Too long a sacrifice
Can make a stone of the heart.
O when may it suffice?
That is Heaven’s part, our part
To murmur name upon name,
As a mother names her child
When sleep at last has come
On limbs that had run wild.
What is it but nightfall?
No, no, not night but death;
Was it needless death after all?
For England may keep faith
For all that is done and said.
We know their dream; enough
To know they dreamed and are dead;
And what if excess of love
Bewildered them till they died?
I write it out in a verse —
MacDonagh and MacBride
And Connolly and Pearse
Now and in time to be,
Wherever green is worn,
Are changed, changed utterly:
A terrible beauty is born.

25 September 1916

ડાડાઃએક ફતવો

ડાડા સાંપ્રત કળાત્મક વલણ છે.કોઈ એવું કહી શકે,એ હકીકતે, કે હાલ પર્યંત એ વિશે કોઈ કશું જાણતું ન હતું,અને આવતી કાલે જ્યુરિકમાં દરેક વ્યક્તિએ વિશે વાતો કરશે.ડાડા શબ્દકોશમાંથી આવ્યું છે.એ ભયાનક સરળતા છે.ફ્રેન્ચ ભાષામાં એનો અર્થ,” રમતનો ઘોડો “. જર્મન ભાષામાં એનો અર્થ “આવજો “,  ” મારો પીછો છોડ “, ” ફરી મળીશું ક્યારેક “. રોમેનિયન ભાષામાંઃ ” હા,ખરેખર,તમે સાચા છો,બસ એજ.પણ ખરેખર, હા, ચોક્કસ સાચા. ” અને વગેરે.

આંતરરાષ્ટ્રિય સંજ્ઞા.માત્ર સંજ્ઞા,અને સંજ્ઞા એક આંદોલન.અતિ સરળ કળવા.ભયાનક સરળતા માત્ર. એને કળાત્મક વલણ બનાવવાનો અર્થ જટિલ અપેક્ષા.ડાડા મનોવિજ્ઞાન,ડાડા જર્મની સહિત અપચો અને પેપું ઉછાળો ,ડાડા સાહિત્ય,ડાડા રૂઢીપરસ્તતા,અને તમે,સ્ન્માતિત સર્જક,જે હમેશા લખે શબ્દથી પણ કદી લખ્યો નથી શબદ સ્વયં, જે હમેશા સાંપ્રત દ્રષ્ટિબિન્દુ ફરતે જ લખે. ડાડા અંતહીન વિશ્વયુધ્ધ, ડાડા અનારંભ ક્રાન્તિ, ડાડા, તમે મિત્ર અને સર્જક પણ, ઉમદા સજ્જન,ઉત્પાદક, અને સંત. ડાડા હ્યુએલસનબેક, ડાડા જ ડાડા, ડાડા મ’ડાડા, અહઅ, ડાડા ડીરા ડાડા,ડાડા, હ્યુ,ડાડા ત્ઝા.

કેવી રીતે કોઈ મેળવે શાશ્વત સ્વર્ગસુખ ? ડાડા ઉચ્ચારીને. કેવી રીતે કોઈ થાય પ્રખ્યાત ? ડાડા ઉચ્ચારીને. ઉમદા વર્તણુક અને કોમળ શિષ્ટાચારથી. ગાંડપણ આવે ત્યાં સુધી.સભાનતા ખોવાય ત્યાં સુધી. કેવી રીતે કોઇ ટાળી શકે બધું, પેલી લપડાક પત્રકારિત્વની,કીડાની,દરેક અનુકૂળતાની,મીચામણાની, નીતિની, યુરોપિયતાની,નિર્વીર્યતાની ? ડાડા ઉચ્ચારીને. ડાડા વૈશ્વિક સત છે, ડાડા ગીરોની દુકાન છે. ફૂલના દૂધનો ઉત્તમ વૈશ્વિક સાબુ છે. ડાડા શ્રીમાન રૂબીનર,ડાડા શ્રીમાન કોરોડી,. ડાડા શ્રીમાન એનાસ્ટેસિયસ લીલી સ્ટેઈન.સાદી ભાષામાંઃ સ્વીસ લોકોની પરોણાગતની મનનીય કદર કરવી જોઈએ.અને સૌંદર્યમીમાંસાના પ્રશ્નની ચાવી, ગુણધર્મ..

હું વાંચીશ કાવ્ય જે અપાશે અરૂઢ શૈલીથી,લેશમાત્ર નહીં,અને એવું જ સ્વીકારી લેવું. ડાડા જોહાન્ન ફૂશગેંગ ગઅથે.ડાડા સ્ટેન્ધલ.ડાડા દલાઈ લામા.,બુધ્ધ,બાઇબલ,અને નિત્શે. ડાડા મ’ડાડા.ડાડા અહંઅ ડાડા ડા. પ્રશ્ન જોડાણનો છે,અને શરૂઆત કરતાં તૂટવાનો છે.મારે નથી જોઈતો શબ્દ જે ઈતરજનો એ સ્ર્જ્યો છે. દરેક શબ્દ ઇતર જન રચિત છે.મારે જોઇએ સ્વકીય પદાર્થ,સ્વકીય લય અને સ્વર તથા વ્યંજન પણ, મારા લય અને સ્વઉપાર્જનને મળતું. આ સઊરણ સાત વાર લાંબું હોય, મારો શબ્દ પણ સાત વાર લાંબો જોઈએ.શ્રીમાન સ્કુલ્ઝનો શબ્દ કેવળ અઢી સેન્ટીમીટર લાંબો છે.

એ સહાયક થશે માહિતી માટે કે કેવી રીતે મજિયારી ભાષા ઉદભવશે.હું સ્વરને વિદુષક બનવા દઉં.સ્વરને હું કેવળ નિપજવા દઉં,જેમ બિલાડીનું મ્યાઉં…ભાષા બહાર આવે,શબ્દના ખભા,પગ,હાથ,નિયંત્રણ શબ્દના. Au,ઓય,ઉહ.આપણે શબ્દનું અનેકતવ નીપજવા ન દેવું. એક કાવ્ય પંક્તિ શક્યતા છે ભાષાના વળગેલા ભૂતને કાઢવાની,જાણે કે શેર દલાલે વળગાડેલું,સિક્કાથી ઘસાયેલાં લીસ્સા હાથે. મારે જ્યાં જોઈએ શબ્દ જ્યાં એ અટકે અને ઉદગમે.ડાડા, શબ્દનો ગર છે.

દરેક વસ્તુને પોતિકો શબ્દ છે, પણ શબ્દ વસ્તુ સ્વયં થઈ ગયો છે. મને મળતો કેમ નથી ? વૃક્ષ કેમ હરિત લોંદો અને pluplubasch ના કહેવાય વરસાદમાં ? શબ્દ,શબ્દ,શબ્દ તમારો આધિપત્ય બહાર, તમારી ગૂંગળામણ આ હાસ્યાસ્પદ વંધ્યત્વ, તમારું અજબ આપડાહપણ, સ્વકસ્વીકૃત મર્યાદાના અનુકરણ બહાર, શબ્દ,સજ્જનો,પ્રાથમિક મહત્વનું સામાજિક તાત્પર્ય છે.

અનુ.૬/૧૯થી૨૮-૨૦૧૬

Dada Manifesto (1916, Hugo Ball)Dada Manifesto

Dada is a new tendency in art. One can tell this from the fact that until now nobody knew anything about it, and tomorrow everyone in Zurich will be talking about it. Dada comes from the dictionary. It is terribly simple. In French it means “hobby horse”. In German it means “good-bye”, “Get off my back”, “Be seeing you sometime”. In Romanian: “Yes, indeed, you are right, that’s it. But of course, yes, definitely, right”. And so forth.

An International word. Just a word, and the word a movement. Very easy to understand. Quite terribly simple. To make of it an artistic tendency must mean that one is anticipating complications. Dada psychology, dada Germany cum indigestion and fog paroxysm, dada literature, dada bourgeoisie, and yourselves, honoured poets, who are always writing with words but never writing the word itself, who are always writing around the actual point. Dada world war without end, dada revolution without beginning, dada, you friends and also-poets, esteemed sirs, manufacturers, and evangelists. Dada Tzara, dada Huelsenbeck, dada m’dada, dada m’dada dada mhm, dada dera dada, dada Hue, dada Tza.

How does one achieve eternal bliss? By saying dada. How does one become famous? By saying dada. With a noble gesture and delicate propriety. Till one goes crazy. Till one loses consciousness. How can one get rid of everything that smacks of journalism, worms, everything nice and right, blinkered, moralistic, europeanised, enervated? By saying dada. Dada is the world soul, dada is the pawnshop. Dada is the world’s best lily-milk soap. Dada Mr Rubiner, dada Mr Korrodi. Dada Mr Anastasius Lilienstein. In plain language: the hospitality of the Swiss is something to be profoundly appreciated. And in questions of aesthetics the key is quality.

I shall be reading poems that are meant to dispense with conventional language, no less, and to have done with it. Dada Johann Fuchsgang Goethe. Dada Stendhal. Dada Dalai Lama, Buddha, Bible, and Nietzsche. Dada m’dada. Dada mhm dada da. It’s a question of connections, and of loosening them up a bit to start with. I don’t want words that other people have invented. All the words are other people’s inventions. I want my own stuff, my own rhythm, and vowels and consonants too, matching the rhythm and all my own. If this pulsation is seven yards long, I want words for it that are seven yards long. Mr Schulz’s words are only two and a half centimetres long.

It will serve to show how articulated language comes into being. I let the vowels fool around. I let the vowels quite simply occur, as a cat meows . . . Words emerge, shoulders of words, legs, arms, hands of words. Au, oi, uh. One shouldn’t let too many words out. A line of poetry is a chance to get rid of all the filth that clings to this accursed language, as if put there by stockbrokers’ hands, hands worn smooth by coins. I want the word where it ends and begins. Dada is the heart of words.

Each thing has its word, but the word has become a thing by itself. Why shouldn’t I find it? Why can’t a tree be called Pluplusch, and Pluplubasch when it has been raining? The word, the word, the word outside your domain, your stuffiness, this laughable impotence, your stupendous smugness, outside all the parrotry of your self-evident limitedness. The word, gentlemen, is a public concern of the first importance.

 

Read Full Post »