Feeds:
પોસ્ટો
ટિપ્પણીઓ

Archive for the ‘નોબેલ વિજેતા’ Category

ઠાઠડીઓ અવ્યા કરી
વધારેને વધારે
જેમ શહેરમાં પ્રેવેશતા
માર્ગચિહ્નો.
હજારો લોકો તાકી રહ્યાં છે
લાંબા પડછાયાની ધરતીને.
એક પૂલ સ્વયં બંધાય
હળુહળુ
સીધો અંતરિક્ષ તરફ. (અનુ.11-20-2011)
(વધુ…)

Read Full Post »

“One word of truth outweighs the world.”  કહેનાર રશિયાન નવલકથાના સર્જક અને ઇતિહાસવિદ, જેમણે ગુલેગ આર્કીપેલેગો અને ઇવાનડીનોસોવીચની જિંદગીમાં એક દિવસ, જેવાં પુસ્તકો વિશ્વને આપ્યા. અને ૧૯૭૦માં સાહિત્ય માટે નોબેલ પ્રાઈઝ મળતા ૧૯૭૪માં દેશનિકાલ થયા પછી ૧૯૯૪માં રશિયા પાછા ફર્યા હતા. ગુલેગ સમૃદ્ધ અને સર્જનાત્મક અવાજ છે. એની વિશિષ્ટ બંધારણ ખાનગી કબૂલાતો, ફિલોસોફિકલ વિષ્લેષણ, ઐતિહાસિક શોધખોળ અને કૉમ્યુનિસ્ટ સિધ્ધાંતોની નિષ્ઠુર ટીકા પુસ્તકને ૨૦મી સદીનું અનુવર્તિ બનવે છે.એ યુગવર્તિ સર્જક એલ્યેકસાન્ડર સોલ્ઝીન્યીતસીન(રશિયન ઉચ્ચાર)ના બે ગદ્ય કાવ્યના અનુવાદઃ

૧) સ્વાસ માટે સ્વતંત્રતા

આખી રાત વરસાદ પડ્યો અને હવે ઘેરાં વાદળ આકાશમાં તણાય, અવારનવાર વરસાદી શેર ઝરે છે

હું ખીલતા સફરજન વૄક્ષ તળે ઊભો રહી સ્વસુ છું. કેવળ વૄક્ષ જ નહી  ચોફેર ઘાસ પણ ભેજથી ચળકે છે; હવામાં વ્યાપ્ત મીઠી સુગંધ શબ્દો વર્ણવી શકતા નથી. મારામાંથી સ્વસાય એટલું સ્વસું, અને સુગંધ મારા સ્વકમાં ફરી વળે; હું ખુલ્લી આંખે સ્વસુ. હુ મારી બંધ આંખે સ્વસુ-હુ નથી કહી શકતો કયું મને વધારે આનંદ આપે છે.

આ, મારા મતે, એકમાત્ર કિમતી ક્ષણ જે જેલ મારી પાસેથી છીનવી લે છે; સ્વતંત્ર પણે સ્વસવું જેમ હું અત્યારે.ધરતી પર કોઇ ખાદ્ય,દ્રાક્ષાસવ,કે ફૂલોની સુગંધમાં પલળેલું ચુંબન પણ મધુર નથી, ભીનાશ કે તાજગીથી.

કોઇ અગત્ય નથી, કે આ નાનો બગીચો છે, પ્રાણીઘરમાં પાંજરા સમ પાંચમાળી મકાનથી ઓટેલો હોય. મેં છોડી દીધો છે મોટરસાયકલનો અકાળ સ્ફોટ, કકળતો રેડિઓ, લાઉડસ્પીકરના લાંબા ભષણૉ. વરસાદ પછી જ્યાં સુધી સફરજનના વૄક્ષ તળે સ્વસવા તાજી હવા છે, આપણે કદાચ થોડુંક લાંબુ જીવીશું

૧૨-૦૫-૨૦૦૯

૨)  બતક્બાળ

નાનું પીળું બતકબાળ સ્વેત પેટ પર ભીના ઘાસમાં હસ્યાસ્પદ ડગુમગુ ચાલે અને ભાગ્યે જ પાતળા પગ પર ઉભૂં રહી શકે, નબળા પગ, દોડે મારી આગળ કર્કશ બોલતું “ક્યાં છે મારી મા ? ક્યાં છે મારું  કુટુંબ ?”

એને મા નથી, કારણ  મરઘીએ એને ઉછેર્યું  હતું; બતકના ઇંડા એના માળામાં મૂક્યા’તા ,એણે પોતાના ઇંડા સાથે સેવ્યા હતાં. ખરાબ હવામાનથી બચાવવા એનું ઘર- તળીયાહીન ઊંધો ટોપલો- છાપરી તળે ખસેડી કોથળે ઢાંક્યું હતું. એ બધાં તેમાં હતાં, પણ આ એક ભૂલું પડ્યુ. ચાલ, નાના ભૂલકાં, તને મારા હાથમાં ઊંચકી લઊ.

કોણે એને જીવાડ્યું ? એને વજન તો છેજ નહીં; એની મોતીશી કાળી આંખો, ચક્લી જેવા એના પગ, નજીવું દબાવો અને એ ખલાસ. છ્તાં ચૈતન્યથી હુંફાળુ. એની નાનક્ડી ચાંચ ઝાંખી ગુલાબી અને થોડીક વળેલી, મેનીક્યોર કરેલા નખ જેવી.એ જાળપાદ છે, પીંછામાં પીળાશ, અને રુંવાટીદાર પાંખો બહાર નીકળવા માંડી છે. એનુ વ્યક્તિત્વ એને સાવકા ભાઈથી નોખું પાડે છે.

અને આપણે મનુષ્યો ઝડપથી વિનસ તરફ ઉડીશું; જો આપણે બધાં સંયુક્ત પ્રયત્ન કરીએ , તો આપણે વીસ મીનિટમાં સમસ્ત વિશ્વને પ્લાવ મારી દઈએ.છતાં, આપણી સમસ્ત અણૂશક્તિથી, આપણે કદાપી-કદાપી! આ અશક્ત પીળા બતકબાળને ટેસ્ટ ટ્યુબમાં ક્યારેય  સર્જી નહી શકીએ; આપણને  પીછાં અને હાડકાં અપાય છતાં,આપણે ભાગ્યે જ આવા પામરજીવને સર્જી શકીએ.

૧૨-૦૫-૨૦૦૯, અનુ, હિમાનશુ પટેલ

Read Full Post »

સવારે ૭;૩૦ વાગે.અલાર્મ રણક્યુ.

હું ઉઠુ, મારો પોશાક ઉતારું, ઉશીકા પર નાખું, મારો લેંઘો પહેરું, રસોડામાં પેસું,

બાથ ટબમાં બેસુ, રૂમાલ લઉ, એનાથી મોઢુ  ધોઉ, કાંસકો લઉ, એનાથી મને લુછું,

ટૂથ  બ્રશ લઉ, એનાથી વાળ ઓળુ, વાદળી લઉ, એનાથી દાંત ઘસુ. પછી હું

બાથરૂમમાં જઉ, ચાનો ટુકડો ખાઉ, એક પ્યાલો પાંઉ પી લઉ.

હું મારા કાંડા  ઘડિયાળ અને વીંટીઓ ઉતારું.

હું મારા બુટ કાઢું.

હું  દાદરે જાઉ,  પછી ઘરનો દરવાજો ખોલું.

હું લિફ્ટમાં પાંચમાથી પહેલે માળે જઉ.

હું નવ દાદરા ચઢી જાઉ અને મને ગલીમાં મળુ.

ખાવાની દુકાનમાં સમાચારપત્ર ખરીદું, પછી બસ સ્ટેન્ડે જાઉ અને પાંઉરોટી ખરીદું

અને પછી સમાચારપત્રની દુકાને આવી પહોંચી બસ પકડું.

ત્રણ સ્ટાપ પહેલા ચઢતા   હું ઊતરી પડું.

મેં દરવાનને રામરામ કહ્યા, પછી દરવાને રામરામ કહી મને કહ્યું, આજે સોમવાર

ફરીથી   અને ફરીથી  અઠવાડીયું પુરું.

હું ઓફીસે આવું, આવજો કહું. ટેબલે મારો કોટ લટકાવું. કોટ લટકાવવાના ઘોડા પાસે બેસું,

અને કામ શરૂ  કરૂં. હું આંઠ કલાક કામ કરું છૂં.

હર્ટા મ્યુલર(૧૯૫૩)રોમેનિયાના જર્મન ભાષી પ્રાંત બાનાતમાં જન્મી૧૯૮૭થી બર્લિનમાં સ્થાયી થયેલા લેખીકાને ૨૦૦૯નુ નોબેલ પારિતોષિક અપાયું છે.તેમના “વર્ક ડે”નો આ અનુવાદ છે જે “નેડિએર” વાર્તા સંગ્રહમાં ગ્રંથસ્થ છે.આવૄત્તિ-૨૦૦૯,કિં૧૬.૯૫$.

અનુ. હિમાન્શુ પટેલ ૧૧-૧૩-૨૦૦૯

Read Full Post »